PVC NEDİR?

PVC, yaygın deyimi ile "vinil" , (Poli Vinil Klorür) kelimesinin kısaltılmış şeklidir ve petrol (veya doğalgaz) ile tuz'dan petrokimya tesislerinde üretilen, formülü -(CH2-CH2) olan bir polimer türüdür. Bu polimer, çeşitli katkı maddeleri ile harmanlandıktan sonra yüksek sıcaklıklarda şekillendirilerek plastik haline getirilir ve kullanılır. PVC, polimer zincirinde klor atomu taşıyan ender termoplastiklerdendir. Klor içermesi nedeni ile PVC'nin alev alma sıcaklığı yüksektir, alev tutuştuğunda kendiliğinden hemen söner. PVC çok yüksek sıcaklarda termal olarak kolaylıkla bozulur ve korrozif bir gaz olan hidroklorik asit çıkarır. PVC, diğer polimerlere kıyasla daha fazla miktarda ve çeşitte katkı maddesi ile karıştırılabilir. Bu nedenle de, PVC plastik malzemenin maliyeti
nispeten düşüktür; genel ve çok amaçlı kullanım sağlar. PVC, Polietilen'i takiben en çok kullanılan bir polimer türüdür.

PVC NELERDE KULLANILIR?

PVC, ilk kez 1920'li yıllarda sentezlenmiş ancak 1930'lu yıllardan sonra kullanılmaya başlanmış ve kullanımı özellikle II. Dünya Savaşı yıllarında artmış; son 20-30 yıllık süreçte ise en yaygın kullanılan polimer türlerinden biri olmuştur.

PVC, inşaat sektöründen (pencere profili, kapı, panjur, sulama ve pis su boruları, duvar-yer ve çatı kaplama malzemesi olarak) ambalaj-paketleme sanayiine (bi-oriente ince shrink film, kapak içi mantarı, şişe ve torba yapımında), tıptaki çeşitli uygulamalardan (kan torbası, serum tüpü, ameliyat eldiveni ve kalp kateter'i olarak)
elektrik-elektronik malzeme yapımına (yüksek volt izolatorü, optik fiber kılıf zarfı olarak), otomotiv alanındaki kullanımlarından (cam fitili/silecek sistemi, döşeme, paspas olarak), çeşit1i diğer tüketim eşyasının üretimine (oyuncak, çeşit1i sportif malzeme, muşamba, suni deri ve ayakkabı; ve hatta kredi kartlarının yapımına) kadar, kısaca hayatımızın hemen her alanında yaygın olarak kullanılmaktadır.

PVC ÇEVRE DOSTU MUDUR?

PVC'nin, diğer plastikler gibi, çevreyi kirlettiği ve zarar verdiği öne sürülür. Oysa PVC'nin çevreye olan etkisi, öncelikle "görsel" dir. Yoğunluğunun az ve üretilen parçaların genellikle büyük hacimde olmaları nedeni ile, atıklar içinde diğer plastik atıklar gibi, hemen göze çarparlar. Ancak, dikkat edilirse;

(1) PVC atıklar, kağıt ve cam atıklar gibi, toplanıp tekrar değerlendirilebilir (vinil cam profili veya diğer plastik malzeme üretim hattına belli oranlarda eklenerek tekrar kullanılabilir, hatta elyaf haline getirilerek tekstil sanayiinde değerlendirilebilir,

(2) PVC malzeme çevreye zarar vermek bir yana, bir anlamda çevreyi koruma görevini de üstlenmiştir. PVC'nin pencere profili veya kapı imalinde kullanılması ile "ahşap ikame edilmekte" ağaç kesimi azalmakta ve ormanların korunması sağlanmaktadır. Bu açıdan PVC, "çevre dostudur", "çevreyi koruma görevini de üstlenmiştir".

(3) Pencere profil ve kapı üretiminde sıkça kullanılan malzemeler, PVC-Alüminyum ve Ahşap'tır. Yapılan bir çalışma (EMPA. 1991/2), ahşap ve PVC'den yapılan pencere profillerinin, "15 yıllık ortalama kullanımları dikkate alındığında" , "PVC pencerelerin sert ahşap olandan %46, yumuşak ahşap olandan % 40 daha ucuz olduğu" ve çevre etkilerinin benzer olduğu sonucunu göstermiştir. Bu sürede PVC profiller hiç boyama istemez iken ahşap malzemenin bir çok kez boyanması gerekecektir. "Üretimden yok olana kadar yaşam döngüsünü ve bu döngü sırasında çevrenin etkilenme derecesini dikkate alan güncel bir değerlendirme sistemi olan LCA (Life Cycle Assesment) analizleri de, aynı sonuçları paylaşmaktadır. Alüminyum üretiminin ise, PVC'den yaklaşık 4 kat fazla enerji gerektiği ve bu sektörün çevreyi çok kirlettiği bilinmektedir.

(4) PVC, tüm plastiklerde olduğu gibi, hafiflik sağlamaktadır. PVC, ahşap'tan çok daha hafiftir. Öte yandan aynı hacimdeki Aluminyum ve PVC bloklar karşılaştırılır ise, PVC'nin yaklaşık iki kat daha hafif olduğu görülür.

(5) PVC pencere profilleri kullanımının bir diğer çevre katkısı, sağladığı iyi izolasyon nedeni ile yakıttan tasarruf ettirmesi ve çevrede oluşan ve hava kirliliğini arttırıcı etkisi olan karbon dioksit gibi çeşitli yakıt gazlarının azalmasına yol açmasıdır. Bu konuda, ahşap-Aluminyum ve PVC'nin ısı iletim katsayıları karşılaştırılırsa; sırası ile, ahşap: 8W / m2. K;Aluminyum: 5.9 W / m2. K; PVC: <0.8 W / m2. K değerleri ile, salt PVC malzeme kullanımı ile yakıt miktarında. % 30-50 oranlarında daha az kullanım olacağı anlaşılır. Kullanılan yakıttaki azalma, aynı ölçüde çevre kirliliğinde azalmaya, daha az atık gaz ve kül'e yol açacak ve ekonomik olarak da kazanım sağlayacaktır.

PVC KANSER YAPAR MI?

Bu konuda (1) VC monomeri ve (2) kullanılan katkı rnaddeleri olarak iki farklı konuda bilgi aktarımı gerekmektedir.

(1) VC Monomeri: PVC, petrol ve tuz'dan ilk aşamada üretilen Vinil Klorür (kısaca VC) monomerinin tam polimerleştirilmesi ile elde edilir. Yaklaşık 20 senedir, belli doz'un üzerinde doğrudan VC alımının karaciğerler'de" odaklanan özel bir kanser türüne yol açtığı bilinmektedir. Bu nedenle de, VC üretilen fabrikalarda gaz ortamında 2 ppm (milyonda iki kısım)' dan fazla VC bulunmasına izin verilmez. Bu miktar, son yıllarda, emniyet olarak 1 ppm değerine indirilmiştir. Yine de eklemek gerekir ki, günümüzün gelişen teknolojileri sonucu tüm dünyadaki mevcut PVC fabrikaları, kontrollü kapalı sistemlerde çalışır, gelişmiş ölçüm sistemleri ile devamlı izlenir ve VC ile dış ortamın hiç bir şekilde teması veya sızma olması, söz konusu değildir. Nitekim, Dünya Saglık Örgütünün raporlarına göre, 1978 yılından itibaren hiçbir ülkede VC'ye bağlı herhangi bir sağlık sorununa rastlanmamıştır. Ancak, bir hususa da dikkat çekmek gerekir: eğer VC'den PVC üretilirken polimerleşme dikkatli yapılmaz ise, bir miktar VC; üretilen polimer PVC'nin içinde kalabilir. Haklı olarak kamu oyunda tedirginlik yaratan hususların başında PVC içinde kalabilen VC gelmektedir. Ancak günümüzde, itina ile uygulanan polimerleşme sonrasında elde edilen ürün olan PVC'ye yine de buhar-vakum uygulanmakta ve olabilecek tüm riskler giderilmektedir. Bu proseslerden geçmiş olan PVC, VC açısından herhangi bir sağlık sorunu yaratmıyacaktır.

Günümüz profil üreticilerinin yine de kullandıkları PVC'nin içindeki VC miktarlarını düzenli olarak izlemeleri gerekmektedir.

(2) Katkı Maddeleri: PVC'nin, örneğin profil olarak işlenmesi öncesi, dayanıklılığı arttırmak amacı ile "darbe arttırıcı, impact modifier", ısı ve ışık dayanımını yükseltmek amacı ile bazı (genellikle Baryum, Kadmiyum, Kalay ve Kurşun esaslı olan bazı ağır metal tuzları) "stabilizörler ve pigmentler" (genellikle Titanyum esaslı); aynca "çeşitli dolgu maddeleri" (örneğin, stearik asitle kaplanmış kalsiyum karbonat) ile işleme akmayı kolaylaştıran katkılar ve kaydırıcılar kullanılır. PVC profil yüzeyine herhangi bir özel işlem uygulanmaz; ancak özel yüzey renkleri (örneğin ahşap rengi) elde edilmek istendiğinde bazı akrilik tabakalar yüzeye özel bir işlemle eklenir. Bilindiği gibi, kurşun türünden ağır metaller ve tuzları, vücutta biriktirdikleri sürece tehlikelidir. Belirtilen katkı maddelerinden özellikle zehirli olarak dikkati çeken kurşunlu bileşiklerle ilgili olarak, bunların 1970'1i yıllardan beri profil imalinde kullanıldığı ve günümüze kadar herhangi bir etkilemenin rapor edilmediği bilinmektedir. Tersine, kurşun bileşiklerinden belli oranlara kadar katılarak üretilmiş PVC boruların, içme suyu şebekelerinde dahi kullanımına izin verilmektedir.

Kanserojen etkisi bilinen Kadmiyum katkılı PVC'lerin, özellikle PVC uygulamaları konusunda aşırı hassas olan AT ülkelerinde, pencere profili olarak kullanıldığı bilinmektedir. Amerikan ilaç Birliği (FDA) tarafından toksit olmadıkları ve profillerin dış etkilere olan dayanımını arttırdığı bilinen kalaylı ve çinko'lu katkılar da önerilmektedir.

Kısaca, PVC'de kullanılan tüm bu katkıların, kullanılan sınırları için, insan sağlığına herhangi bir etkisi bulunmamaktadır.

PVC KAPI VE PENCERELERİ KOKU YAPAR MI?

Kullanılan PVC pencere ve kapılar, katı haldedir ve oda sıcaklığında herhangi bir gaz çıkışının olması beklenmez. Bununla birlikte, PVC pencere profillerinin takıldığı yerlerde, bir kokunun varlığından bahsedilir ve tedirgin olunur. Her yeni malzemede olduğu gibi, PVC profillerde de imalat ve nakil v.b. nedenlerle üzerine sinmiş olan koku olabilir, ancak bu kısa sürede yok olur. PVC profilleri, yapılan test sonuçlarının da gösterdiği gibi, hava ve su sızdırmazlığı açısından mükemmel" dir; dolayısıyla odanın içinde sonradan oluştuğu söylenen her tür koku, bu üstün 'sızdırmazlık" nedeni ile, ahşap malzemede olduğu gibi, dışarıya sızamaz ve bu nedenle zamanla yoğunlaşarak artabilir. PVC profil taşıyan pencerelerin, zaman zaman açılarak odanın havalandırılması, şüphesiz sağlıklı olacaktır.